Πρακτικές πληροφορίες για το χωράφι

Η ανάγκη του ακτινιδίου σε νερό δεν παραμένει ίδια όλο τον χρόνο. Είναι μικρότερη όταν η βλάστηση ξεκινά, αυξάνεται όσο αναπτύσσεται η κόμη και φτάνει συνήθως στα υψηλότερα επίπεδα μέσα στο καλοκαίρι.

Γι' αυτό η ερώτηση «πόσες ώρες πρέπει να ποτίσω;» δεν έχει μία απάντηση που να ισχύει για κάθε χωράφι και κάθε εποχή.

Πρώτα πρέπει να εκτιμηθεί πόσο νερό χρειάζεται η καλλιέργεια. Στη συνέχεια, αυτή η ποσότητα μετατρέπεται σε χρόνο ποτίσματος, ανάλογα με την παροχή του αρδευτικού δικτύου.

Πώς υπολογίζεται η ανάγκη νερού

Τα φυτά και το έδαφος χάνουν καθημερινά νερό μέσω της εξάτμισης και της διαπνοής. Η συνολική αυτή απώλεια ονομάζεται εξατμισοδιαπνοή της καλλιέργειας.

Ο υπολογισμός βασίζεται σε δύο στοιχεία:

• στις καιρικές συνθήκες της ημέρας,
• στο στάδιο ανάπτυξης της καλλιέργειας.

Με απλά λόγια, όσο πιο ζεστός, ξηρός και ανεμώδης είναι ο καιρός και όσο πιο ανεπτυγμένη είναι η κόμη, τόσο μεγαλύτερη είναι συνήθως η ζήτηση νερού.

Η διεθνής μέθοδος FAO-56 χρησιμοποιεί έναν συντελεστή καλλιέργειας που μεταβάλλεται μέσα στη σεζόν. Για το ακτινίδιο δίνεται ενδεικτικά χαμηλότερη τιμή στην αρχή της ανάπτυξης και υψηλότερη όταν η κόμη έχει αναπτυχθεί πλήρως. Οι τιμές αυτές χρειάζονται προσαρμογή στις τοπικές συνθήκες και στα χαρακτηριστικά κάθε οπωρώνα.

Πώς αλλάζει η ανάγκη μέσα στη χρονιά

Άνοιξη

Στην αρχή της βλάστησης η φυλλική επιφάνεια είναι ακόμη περιορισμένη. Η κατανάλωση νερού είναι συνήθως χαμηλότερη και μέρος της ανάγκης μπορεί να καλύπτεται από τις βροχές.

Καθώς αναπτύσσονται οι βλαστοί και τα φύλλα, η ζήτηση αυξάνεται σταδιακά.

Αρχές καλοκαιριού

Με την ανάπτυξη της κόμης και των καρπών, η καλλιέργεια χρειάζεται περισσότερο νερό. Σε αυτή την περίοδο είναι σημαντικό να αποφεύγονται μεγάλα και παρατεταμένα ελλείμματα.

Ιούλιος και Αύγουστος

Όταν η κόμη έχει αναπτυχθεί πλήρως και οι θερμοκρασίες είναι υψηλές, η ανάγκη βρίσκεται συνήθως κοντά στο μέγιστο της σεζόν. Η φυλλική επιφάνεια και οι καιρικές συνθήκες επηρεάζουν σημαντικά την ημερήσια κατανάλωση.

Για παράδειγμα, αν η καιρική ζήτηση είναι 6 χιλιοστά την ημέρα και ο συντελεστής της καλλιέργειας είναι περίπου 1,05, η θεωρητική ανάγκη είναι περίπου:

6,3 χιλιοστά ή 6,3 κυβικά μέτρα νερού ανά στρέμμα την ημέρα.

Το παράδειγμα δείχνει μόνο τον τρόπο υπολογισμού. Δεν αποτελεί έτοιμη σύσταση άρδευσης για κάθε χωράφι.

Προς τη συγκομιδή

Καθώς μειώνονται οι θερμοκρασίες, μειώνεται συνήθως και η ημερήσια ανάγκη. Η καλλιέργεια, όμως, συνεχίζει να καταναλώνει νερό όσο η κόμη παραμένει ενεργή.

Η άρδευση επομένως δεν πρέπει να μειώνεται αυτόματα μόνο επειδή πλησιάζει η συγκομιδή.

Τι σημαίνουν τα χιλιοστά νερού

Η ανάγκη άρδευσης εκφράζεται συνήθως σε χιλιοστά:

1 χιλιοστό νερού αντιστοιχεί σε 1 κυβικό μέτρο ανά στρέμμα.

Άρα, ανάγκη 5 χιλιοστών σημαίνει περίπου 5 κυβικά μέτρα νερού ανά στρέμμα, πριν αφαιρεθεί η ωφέλιμη βροχή και υπολογιστούν οι απώλειες του αρδευτικού δικτύου.

Γιατί δεν χρειάζονται όλα τα χωράφια το ίδιο νερό

Δύο γειτονικά αγροτεμάχια μπορεί να έχουν διαφορετικές ανάγκες λόγω:

• της ανάπτυξης και της πυκνότητας της κόμης,
• της ηλικίας των φυτών,
• του εδάφους,
• του φορτίου των καρπών,
• της απόδοσης και της ομοιομορφίας του δικτύου.

Διαφορές μπορεί να υπάρχουν ακόμη και ανάμεσα στις ζώνες του ίδιου αγροτεμαχίου.

Για αυτό η AgroSat αξιολογεί κάθε ζώνη ξεχωριστά και δείχνει πού αυξάνεται η ζήτηση νερού, πού εμφανίζονται ενδείξεις πίεσης και ποια σημεία χρειάζονται πρώτα έλεγχο.

Από την ποσότητα στις ώρες ποτίσματος

Οι ώρες ποτίσματος εξαρτώνται από την πραγματική παροχή του δικτύου.

Αν, για παράδειγμα, η ζώνη χρειάζεται 6 κυβικά μέτρα ανά στρέμμα και το δίκτυο αποδίδει 3 κυβικά μέτρα ανά στρέμμα την ώρα, ο απαιτούμενος χρόνος είναι περίπου δύο ώρες.

Η σωστή σειρά είναι λοιπόν:

Υπολογίζουμε πρώτα την ανάγκη σε νερό και μετά τη μετατρέπουμε σε χρόνο ποτίσματος.

Η AgroSat βοηθά να γίνεται αυτή η αξιολόγηση ξεχωριστά για κάθε ζώνη και να παρουσιάζεται στον παραγωγό με απλό και κατανοητό τρόπο.

Με κάθε νέα κατάλληλη εικόνα, η AgroSat αξιολογεί τη ζωηρότητα κάθε ζώνης ξεχωριστά. Το αποτέλεσμα μπορεί να είναι φυσιολογική, ελαφρώς μειωμένη, μειωμένη ή έντονα μειωμένη ζωηρότητα. Όταν η εικόνα της ζώνης αρχίζει να επανέρχεται, εμφανίζεται κατάσταση βελτίωσης.

Οι καταστάσεις αυτές δεν αποτελούν βαθμολογία ούτε σύγκριση ανάμεσα σε διαφορετικά χωράφια. Περιγράφουν πώς εξελίσσεται κάθε ζώνη σε σχέση με τη δική της συνηθισμένη πορεία.

Κάθε ζώνη συγκρίνεται με το δικό της ιστορικό

Η AgroSat δεν εξετάζει αν μία ζώνη είναι καλύτερη ή χειρότερη από τη διπλανή. Εξετάζει αν η σημερινή εικόνα της διαφέρει σημαντικά από αυτή που αναμένεται για την ίδια ζώνη και για τη συγκεκριμένη περίοδο της καλλιεργητικής περιόδου.

Για κάθε ζώνη δημιουργείται σταδιακά μια προσωπική γραμμή αναφοράς, με βάση τις προηγούμενες κατάλληλες παρατηρήσεις της. Έτσι, η αξιολόγηση λαμβάνει υπόψη τις ιδιαίτερες συνθήκες και τη φυσιολογική συμπεριφορά κάθε τμήματος του αγροτεμαχίου.

Ένα τμήμα που είχε πάντοτε χαμηλότερη ανάπτυξη μπορεί να συνεχίζει να χαρακτηρίζεται φυσιολογικό, εφόσον εξελίσσεται όπως συνήθως. Αντίθετα, μια ιδιαίτερα ζωηρή ζώνη μπορεί να εμφανιστεί ως μειωμένη όταν παρουσιάσει ουσιαστική πτώση σε σχέση με τη δική της προηγούμενη εικόνα.

Αυτό που μας ενδιαφέρει δεν είναι μόνο η απόλυτη τιμή, αλλά κυρίως η μεταβολή.

Τι σημαίνει κάθε κατάσταση

Φυσιολογική ζωηρότητα

Η ζώνη εξελίσσεται σύμφωνα με τη συνηθισμένη της πορεία και δεν εμφανίζεται σημαντική αρνητική μεταβολή.

Ελαφρώς μειωμένη ζωηρότητα

Έχει εντοπιστεί μια πρώτη μεταβολή σε ολόκληρη τη ζώνη ή σε τμήμα της. Δεν σημαίνει απαραίτητα ότι υπάρχει πρόβλημα, αλλά το συγκεκριμένο σημείο χρειάζεται παρακολούθηση.

Μειωμένη ζωηρότητα

Η μεταβολή είναι πιο σαφής ή έχει επιβεβαιωθεί σε διαδοχικές κατάλληλες παρατηρήσεις. Συνιστάται επιτόπιος έλεγχος στη συγκεκριμένη ζώνη.

Έντονα μειωμένη ζωηρότητα

Η αλλαγή είναι μεγάλη και η κατάσταση μπορεί να δοθεί χωρίς αναμονή της επόμενης εικόνας. Η ζώνη χρειάζεται έλεγχο κατά προτεραιότητα.

Βελτίωση ζωηρότητας

Η ζώνη παρουσιάζει σταθερή επιστροφή προς τη συνηθισμένη της εικόνα. Η βελτίωση δεν δηλώνεται από μία μόνο καλύτερη μέτρηση, αλλά αφού επιβεβαιωθεί ότι η ανάκαμψη συνεχίζεται.

Η μειωμένη ζωηρότητα δεν αποτελεί διάγνωση

Η κατάσταση δείχνει πού έχει εμφανιστεί μια σημαντική αλλαγή, όχι ποια είναι η αιτία της.

Μια πτώση μπορεί να σχετίζεται με έλλειψη νερού, ανομοιομορφία στην άρδευση, θρέψη, ασθένεια, ζημιά ή καλλιεργητικές εργασίες. Για αυτό η πληροφορία της ζωηρότητας εξετάζεται μαζί με τη ζήτηση νερού, τις ενδείξεις πίεσης και την υγρασιακή εικόνα της ζώνης.

Η AgroSat δεν αντικαθιστά τον επιτόπιο έλεγχο. Βοηθά τον παραγωγό ή τον γεωπόνο να γνωρίζει σε ποιο σημείο πρέπει να εστιάσει πρώτα.

Γιατί συχνά χρειάζεται επιβεβαίωση

Μια ήπια μεταβολή σε μία μόνο εικόνα μπορεί να είναι προσωρινή. Όταν η ίδια ένδειξη εμφανιστεί ξανά στην επόμενη κατάλληλη παρατήρηση, η αξιοπιστία της αυξάνεται.

Υπάρχει όμως μία σημαντική εξαίρεση: όταν η μεταβολή είναι ιδιαίτερα έντονη, η AgroSat μπορεί να δώσει άμεσα κατάσταση αυξημένης σοβαρότητας, χωρίς να περιμένει δεύτερη εικόνα.

Με αυτόν τον τρόπο, το σύστημα αποφεύγει τόσο τις βιαστικές ειδοποιήσεις όσο και την καθυστέρηση όταν μια μεγάλη αλλαγή χρειάζεται άμεσο έλεγχο.

Οι δορυφορικές λήψεις πραγματοποιούνται τακτικά. Αυτό, όμως, δεν σημαίνει ότι κάθε λήψη μπορεί να χρησιμοποιηθεί για την αξιολόγηση της καλλιέργειας.

Για να παραχθεί νέα κατάσταση ζωηρότητας, η εικόνα πρέπει να είναι καθαρή και να περάσει τους απαραίτητους ελέγχους ποιότητας. Όταν το χωράφι καλύπτεται από σύννεφα ή έντονες σκιές, η συγκεκριμένη λήψη απορρίπτεται και δεν χρησιμοποιείται για νέα εκτίμηση.

Γιατί επηρεάζουν τα σύννεφα την εικόνα

Η παρακολούθηση της κόμης βασίζεται στην καταγραφή του φωτός που αντανακλούν τα φυτά και το έδαφος. Ένα σύννεφο εμποδίζει την καθαρή παρατήρηση του χωραφιού, ενώ η σκιά του μπορεί να μεταβάλει τεχνητά την εικόνα μιας ζώνης.

Χωρίς σωστό φιλτράρισμα, μια σκιασμένη περιοχή θα μπορούσε να μοιάζει με ζώνη μειωμένης ζωηρότητας ή αυξημένης πίεσης, παρότι στην πραγματικότητα δεν έχει συμβεί κάποια αλλαγή στην καλλιέργεια.

Για αυτό κάθε νέα εικόνα περνά από ελέγχους καθαρότητας και ποιότητας πριν χρησιμοποιηθεί. Αν δεν πληροί τις απαιτήσεις, δεν παράγεται νέα εκτίμηση.

Τι συμβαίνει όταν δεν υπάρχει κατάλληλη εικόνα

Η AgroSat δεν δημιουργεί εκτίμηση από ακατάλληλα ή αβέβαια δεδομένα.

Όταν δεν υπάρχει νεότερη κατάλληλη εικόνα:

• διατηρείται η προηγούμενη εκτίμηση της ζώνης,
• εμφανίζεται η ημερομηνία λήψης στην οποία βασίζεται,
• δεν αλλάζει η κατάσταση ζωηρότητας μέχρι να υπάρξει νέα αξιόπιστη παρατήρηση.

Με αυτόν τον τρόπο, ο χρήστης γνωρίζει όχι μόνο την τελευταία διαθέσιμη κατάσταση αλλά και πόσο πρόσφατη είναι η πληροφορία. Αν περάσει μεγάλο διάστημα χωρίς νέα κατάλληλη εικόνα, το σύστημα ενημερώνει ότι η προηγούμενη εκτίμηση έχει παλαιώσει.

Η καθημερινή ενημέρωση δεν βασίζεται μόνο στην εικόνα της κόμης

Η απουσία νέας κατάλληλης εικόνας δεν σημαίνει ότι σταματά ολόκληρη η παρακολούθηση.

Η ζήτηση νερού και οι πληροφορίες για τη βροχή και τις καιρικές συνθήκες μπορούν να ενημερώνονται καθημερινά από μετεωρολογικά δεδομένα. Αντίθετα, η κατάσταση της κόμης διατηρεί την τελευταία αξιόπιστη εκτίμησή της μέχρι να υπάρξει νέα κατάλληλη λήψη.

Επομένως, μέσα στην ίδια ενημέρωση μπορεί να συνυπάρχουν:

• νέα στοιχεία για τη ζήτηση νερού και τον καιρό,
• η τελευταία διαθέσιμη εικόνα για τη ζωηρότητα της κόμης,
• η ημερομηνία της παρατήρησης στην οποία βασίζεται η εκτίμηση.

Η διάκριση αυτή είναι σημαντική, ώστε ο παραγωγός να γνωρίζει ποια πληροφορία έχει ενημερωθεί σήμερα και ποια βασίζεται στην τελευταία καθαρή εικόνα.

Συμπληρωματική παρακολούθηση με ραντάρ

Οι εικόνες ραντάρ δεν επηρεάζονται από τα σύννεφα με τον ίδιο τρόπο και μπορούν να προσφέρουν συμπληρωματικές ενδείξεις για την κατάσταση της επιφάνειας και της υγρασίας.

Στην AgroSat χρησιμοποιούνται υποστηρικτικά ως πρόσθετη πηγή πληροφορίας και επιβεβαίωσης. Δεν αντικαθιστούν από μόνες τους την αξιολόγηση της ζωηρότητας ούτε οδηγούν ανεξάρτητα την τελική σύσταση που βλέπει ο παραγωγός.

Τι πρέπει να προσέχει ο χρήστης

Μια ήπια και μεμονωμένη μεταβολή χρειάζεται συνήθως επιβεβαίωση από την επόμενη κατάλληλη εικόνα. Αντίθετα, μια ιδιαίτερα έντονη μεταβολή μπορεί να απαιτεί άμεσο επιτόπιο έλεγχο.

Για αυτό στην εφαρμογή εμφανίζεται πάντα καθαρά η ημερομηνία λήψης. Ο χρήστης χρειάζεται να γνωρίζει αν βλέπει μια νέα παρατήρηση ή την προηγούμενη εκτίμηση που διατηρείται επειδή δεν υπήρξε νεότερη κατάλληλη εικόνα.